Marul Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Marul yetiştiriciliğinde ay ay yapılacak işler: toprak hazırlığı, gübreleme, sulama, yabancı ot kontrolü ve hastalık/zararlı mücadelesi. Bölgeye göre değişen bakım takvimi.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki üretim koşulları için hazırlanmış bir rehberdir. İklim şartlarına göre uygulamalar değişebilir; sahil kesimlerinde (Akdeniz gibi) süreçler daha erken başlarken, iç bölgelerde daha geç tamamlanır. Uygulama tarihlerini bölgenizdeki hava durumuna ve bitkinin gelişim evresine göre mutlaka takip edin.
Ocak – Şubat
- Kışlık üretim yapılan alanlarda toprak hazırlığı planlanmalı; eğer doğrudan tohum ekilecekse toprak derin bir şekilde pullukla sürülmelidir.
- Toprak analizleri yaptırılarak, bahar döneminde verilecek gübre miktarları ve türleri (fosfor, potasyum, azot dengesi) netleştirilmelidir.
- Fide üretim tesislerinde tohum ekimleri ve çimlendirme süreçleri takip edilmelidir.
- Soğuk iklimlerde, yeni dikim yapılacak alanlarda toprağın rotovatör ile işlenerek uygun hale getirilmesi sağlanmalıdır.
Mart – Nisan
- Fide ile üretim yapılıyorsa, yaklaşık dört haftalık fidelerin dikim büyüklüğüne gelmesiyle birlikte dikim aşamasına geçilir.
- Toprak hazırlığı tamamlanan tarlalarda damla sulama sistemlerinin kurulumu ve kontrolü yapılmalıdır.
- Gübreleme programının ilk adımı olarak; fosforlu gübrelerin tamamı son toprak hazırlığında pulluk altına verilmelidir.
- Dikim aşamasında potasyum sülfatın tamamı toprağa uygulanmalıdır.
- Yabancı otlarla mücadele başlatılmalıdır; marulun yabancı otlarla rekabet gücü düşük olduğundan, özellikle doğrudan ekimlerde ot kontrolü kritiktir.
Mayıs – Haziran
- Dikimden 15 gün sonra amonyum sülfatın ilk yarısı toprağa verilmelidir.
- Marulun hızlı büyüme döneminde düzenli sulama (damla sulama ile) hayati önem taşır.
- Zararlı takibi yapılmalıdır: Yaprakları delik deşik eden sümüklü böcekler, salyangozlar ve yaprak delen tırtıllara karşı gözlem yapılmalıdır.
- Yaprak bitleri (aphid) takibi yapılmalıdır; özellikle bitkinin merkezindeki genç yapraklarda yoğunlaşan bu zararlılara karşı dikkatli olunmalıdır.
- Bitkilerin çok sık dikilmesi (sık ekim), hem hastalık riskini hem de zararlı yoğunluğunu artırabileceği için dikim mesafelerine uyulmalıdır.

Temmuz – Ağustos
- Amonyum sülfatın ikinci yarısı, ilk çapadan sonra toprağa verilmelidir.
- Yüksek sıcaklık döneminde sulama programı aksatılmamalıdır; su stresi bitkinin şeklinin bozulmasına neden olabilir.
- Hastalık kontrolü: Külleme ve mildiyö gibi mantar hastalıkları ile bitkinin çürümesine yol açan kök çürüklüğü veya gri küf (Botrytis cinerea) belirtileri izlenmelidir.
- Yapraklarda tünel açan yaprak minerleri veya yaprakları gri-yeşil/gümüş rengine çeviren trips zararlıları kontrol edilmelidir.
- Yabancı otların bitkiyi boğmaması ve hastalık yuvası haline gelmemesi için düzenli temizlik yapılmalıdır.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Sonbahar ekimleri veya fide dikimleri için toprak hazırlığı yapılmalıdır.
- Hasat edilen alanlarda bir sonraki dönem için toprak analizine dayalı gübreleme planı güncellenmelidir.
- Hastalık ve zararlıların (özellikle kışlayan zararlıların) popülasyon yoğunluğu gözlemlenmelidir.
- Eğer bölgede kışlık üretim devam ediyorsa, bitkilerin aşırı sıkışıklığı önlenmeli; aksi halde verim düşüşü ve şekil bozuklukları görülebilir.
Kasım – Aralık
- Hasat edilen alanlarda toprak dinlendirilmelidir.
- Kışlık üretim yapılan bölgelerde, bitkilerin don ve aşırı nemden kaynaklı çürüme riskine karşı drenaj kontrolleri yapılmalıdır.
- Bir sonraki yılın üretim sezonu için ekipman bakımları (sulama sistemleri, pulluk, rotovatör) tamamlanmalıdır.
- Bölgesel tarım müdürlüklerinden veya uzmanlardan, gelecek sezon için ruhsatlı ürün ve ilaçlama önerileri hakkında bilgi alınmalıdır.
Marul hesaplama araçları
Marul fidesi hesaplama – arazime ne kadar marul fidesi gerekir?
Standart dikim: sıra arası 30–40 cm, sıra üzeri 25–30 cm.
Marul verim hesaplama – dönümden ne kadar marul alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Dekara 8.000–13.000 marul dikilir; baş ağırlığı 300–500 g'dır.
- Serin mevsim sebzesidir; sıcakta erken sapa kalkar.
Ayrı sayfada hesaplayın: Marul fidesi hesaplama · Marul verim hesaplama
Kaynaklar
- Wikipedia – Lettuce (https://en.wikipedia.org/wiki/Lettuce)
- ÖNSÖZ MARUL YETIŞTİRİC - antalya.tarimorman.gov.tr (https://antalya.tarimorman.gov.tr/Belgeler/Marul+Yetiştiriciliği+Ders+Notları.pdf)
- Lettuce Aphid / Lettuce / Agriculture: Pest Management Guidelines / UC ... (https://ipm.ucanr.edu/agriculture/lettuce/lettuce-aphid/)
- Wikipedia – Marul (https://tr.wikipedia.org/wiki/Marul)
Marul hakkında diğer yazılar
- Marul Yetiştiriciliği ve Bakım Teknikleri: Yabancı Ot Kontrolü ve Alan Yönetimi
- Marul Nasıl Çoğaltılır? Tohumdan Yetiştirme Teknikleri
- Marul Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Marul Fidanı Seçimi: Çeşitler ve Kaliteli Fide Nasıl Anlaşılır?
- Marul Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Marul Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Marul Hasat Sonrası: Taşıma, Saklama ve Raf Ömrünü Uzatma Yöntemleri
- Marul Hastalıkları ve Zararlıları: Belirtiler ve Korunma Yolları
- Marul Yetiştiriciliğinde İklim ve Toprak Koşulları Nasıl Olmalı?
- Marul Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Marul Sulama Rehberi: Ne Zaman, Hangi Yöntemle ve Nasıl Sulamalı?
- Marul Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Getiri
- Marul Yetiştiriciliğinde Verim Kaybı ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Marul Zararlıları ve Hastalıkları: Marul Aphid, Külleme ve Diğerleri ile Mücadele