Fesleğen Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Umut Fidancılık Uzman Ekibi3 dk okuma
Fesleğen yetiştiriciliğinde ay ay yapılacak işler: ekim, sulama, budama, hastalıkla mücadele ve hasat yöntemleri. Bölgesel iklim şartlarına göre bakım rehberi.
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki iklim koşulları göz önüne alınarak hazırlanmış bir rehberdir. Fesleğen sıcak iklim bitkisi olduğu için Ege ve Akdeniz kıyılarında işler daha erken başlarken, İç Anadolu veya Doğu Anadolu gibi soğuk bölgelerde don tehlikesi geçtikten sonra hareket edilmelidir. Bitkinin gelişimi, bölgenizin sıcaklık değerlerine ve toprak yapısına göre değişiklik gösterebilir.
Ocak – Şubat
- Soğuk iklimlerde fesleğen üretimi durur; bitki donlara karşı çok hassastır.
- İç mekanlarda veya seralarda üretim yapılıyorsa, tohumlar 6-8 hafta önceden iç mekanda ekilmeye başlanabilir.
- Tohum ekimi yapılacak kapların steril bir karışım ile hazırlanması ve ortam sıcaklığının 15.5 ile 27°C arasında tutulması sağlanmalıdır.
- Eğer kışın bitki yetiştiriliyorsa, ortam sıcaklığının 10°C'nin altına düşmemesine dikkat edilmelidir.
Mart – Nisan
- Don tehlikesi tamamen geçtikten sonra (genellikle Nisan ayı itibarıyla) dış mekana dikim yapılabilir.
- Dış mekana dikim yapılacak fidelerin 6-8 haftalık olması idealdir.
- Tohumdan ekim yapılacaksa, toprak sıcaklığının en az 15-16°C olması çimlenmeyi hızlandırır.
- Dikim sırasında bitkiler arasında yaklaşık 30 cm mesafe bırakılmalıdır.
- Yeni dikilen fidelerin kök gelişimini desteklemek için toprağın nemli tutulması önemlidir.
Mayıs – Haziran
- Güneşlenme ihtiyacı en yüksek dönemdir; bitkilerin günde en az 6-8 saat güneş alması sağlanmalıdır.
- Bitkiler 15-20 cm boya ulaştığında ilk hasatlar yapılabilir.
- Bitkinin daha gür ve dallı bir form alması için büyüme uçlarının (tepe sürgünlerinin) koparılması (pinching) işlemine başlanmalıdır.
- Sulama yapılırken yapraklara ve gövdeye su değdirmek yerine, mantar hastalıklarını (özellikle mildiyö) önlemek için doğrudan bitki dibine sulama yapılmalıdır.
- Yabancı ot kontrolü yapılmalı, bitkiye çok yakın olan otlar toprak seviyesinden kesilmelidir.

Temmuz – Ağustos
- Sıcaklıkların en yüksek olduğu bu dönemde sulama sıklığı artırılmalıdır.
- Bitkilerin aşırı susuz kalmaması için toprak nemi düzenli kontrol edilmelidir.
- Yaprak altlarında küçük, yumuşak vücutlu (yeşil, sarı, pembe veya siyah renkli olabilir) böcekler (afitler) kontrol edilmelidir.
- Eğer bitkilerde yapraklarda sararma, şekil bozukluğu veya yapışkan bir tabaka (ballık) görülürse zararlı mücadelesine geçilmelidir.
- Zararlı yoğunluğu düşükse, bitkiyi güçlü bir su jetiyle yıkamak veya ruhsatlı yağ bazlı ürünler kullanmak çözüm olabilir.
Öne Çıkan Ürünler
Eylül – Ekim
- Hasat periyodu devam eder; bitkinin tohum vermesini engellemek ve verimi korumak için çiçek tomurcukları görülür görülmez koparılmalıdır.
- Çiçeklenme bitki aromasını ve tadını olumsuz etkileyebilir.
- Hastalık takibi yapılmalıdır; yapraklarda siyah noktalar (Colletotrichum kaynaklı) veya gri küf belirtileri olup olmadığı kontrol edilmelidir.
- Kışlık üretim planlanıyorsa, iç mekan veya sera hazırlıkları bu dönemde tamamlanmalıdır.
Kasım – Aralık
- Sıcak bölgelerde hasat devam edebilir ancak soğuk bölgelerde bitki tamamen ölür.
- Hasat edilen yaprakların tazeliğini koruması için oda sıcaklığında bir bardak su içinde saklanması önerilir; buzdolabı yaprakların renk değiştirmesine neden olabilir.
- Kışlık stok yapmak isteyenler için bitkiler kurutulmaya uygun hale getirilebilir.
- Toprak hazırlığı yapılarak bir sonraki yıl için organik maddece zengin, verimli ve pH değeri 6-7 arasında olan toprak yapısı oluşturulmalıdır.
Fesleğen hesaplama araçları
Fesleğen fidesi hesaplama – arazime ne kadar fesleğen fidesi gerekir?
Standart dikim: sıra arası 40–50 cm, sıra üzeri 20–30 cm.
Fesleğen verim hesaplama – dönümden ne kadar taze fesleğen alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Dona hassastır; don tehlikesi geçtikten sonra dikilir.
Ayrı sayfada hesaplayın: Fesleğen fidesi hesaplama · Fesleğen verim hesaplama
Kaynaklar
- Basil | Diseases and Pests, Description, Uses, Propagation (https://plantvillage.psu.edu/topics/basil/infos)
- Basil | Herbs - Illinois Extension (https://extension.illinois.edu/herbs/basil)
- Wikipedia – Fesleğen (https://tr.wikipedia.org/wiki/Fesle%C4%9Fen)
- Wikipedia – Basil (https://en.wikipedia.org/wiki/Basil)
- Basil - Hamilton College (https://academics.hamilton.edu/foodforthought/Our_Research_files/herbs.pdf)
Fesleğen hakkında diğer yazılar
- Fesleğen Bakımı ve Budama: Daha Gür ve Lezzetli Yapraklar İçin İpuçları
- Fesleğen Nasıl Çoğaltılır? Tohum ve Çelikle Üretim Yöntemleri
- Fesleğen Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Fesleğen Fidanı Seçimi: Çeşitler ve Kaliteli Fide Nasıl Anlaşılır?
- Fesleğen Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Hangi Gübre Verilmeli?
- Fesleğen Hasadı: Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Fesleğen Hasat Sonrası: Nasıl Saklanır, Kurutulur ve Saklama Koşulları Nelerdir?
- Fesleğen Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları
- Fesleğen İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Fesleğen Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Fesleğen Sulama Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Sulanmalı?
- Fesleğen Yetiştiriciliğinde Verim ve Ekonomik Değer
- Fesleğen Bitkisinde Gençleştirme ve Yeniden Ekim Stratejileri
- Fesleğen Zararlıları: Yaprak Bitleri, Çekirge ve Tırtıl Mücadelesi