Feijoa (Kaymak Ağacı) Nasıl Çoğaltılır? Tohum ve Çelik Yöntemleri
Umut Fidancılık Uzman Ekibi2 dk okuma
Feijoa bitkisi tohumdan veya çelikle çoğaltılabilir mi? Evde veya bahçede kaymak ağacı yetiştirmek için en uygun çoğaltma teknikleri nelerdir?
Feijoa (Acca sellowiana), hem meyveleri hem de estetik çiçekleri nedeniyle peyzajda ve meyve yetiştiriciliğinde tercih edilen, odunsu bir bitkidir. Bu bitkiyi çoğaltmak için temel olarak iki ana yöntem kullanılır: tohumla üretim ve çelikle üretim. Evdeki yetiştiriciler veya küçük bahçeler için hangi yöntemin daha avantajlı olduğunu aşağıda detaylandırdım.
Tohumdan çoğaltma nasıl yapılır?
Feijoa meyveleri, iç kısmında yaklaşık 25 ile 30 adet arasında tohum barındırır. Tohumdan üretim, bitkinin genetik yapısını değiştirebileceği için ticari üretimden ziyade hobi amaçlı veya yeni çeşit denemeleri için uygundur. Süreç şu şekilde işler:
- Olgunlaşan meyveler ağaçtan kendiliğinden düştüğünde veya toplandığında içindeki tohumlar çıkarılır.
- Tohumlar temizlenir ve uygun bir ekim ortamına (torf-perlit karışımı gibi) ekilir.
- Tohumdan yetişen bitkiler ilk bir-iki yıl boyunca oldukça yavaş büyürler.
- Tohumdan gelen bir bitkinin meyve vermeye başlaması, çimlenmeden sonra yaklaşık 3 yıl sürer.
Dikkat edilmesi gereken nokta: Tohumdan yetişen bitkiler, meyve veren "ana ağacın" özelliklerini her zaman birebir taşımayabilir. Ayrıca meyve hasadı için çiçeklenme döneminden sonra 4-5 aylık bir bekleme süresi gerekir. Sıcak bölgelerde bu süre kısalırken, serin bölgelerde daha uzun sürebilir.
Çelikle çoğaltma (Daha hızlı sonuç için)
Eğer bitkinin özelliklerini (meyve tadı, büyüme hızı vb.) korumak istiyorsanız, çelikle çoğaltma en sağlıklı yöntemdir. Çelik yöntemiyle üretilen bitkiler, ana bitkinin genetik kopyasıdır. Evde veya serada şu adımları izleyebilirsiniz:

- Çelik Seçimi: Sağlıklı bir Feijoa bitkisinden, genç ve odunsu yapıda olan sürgünlerden kesim yapılır.
- Hazırlık: Kesilen çeliklerin alt kısmı temizlenir ve köklenmeyi teşvik etmek için uygun bir ortama dikilir.
- Gelişim: Çelikler köklendikten sonra bitki büyümeye başlar. Çelikle üretilen bitkiler, tohumdan gelenlere göre daha düzenli bir gelişim sergiler.
Evde yetiştirenler için önemli ipuçları
Feijoa yetiştirirken bitkinin karakterini bilmek, çoğaltma sonrası hayatta kalma şansını artırır:
- Saksı Kullanımı: Feijoa genişleyen, yayılıcı bir çalı formuna ulaşabilir. Eğer saksıda yetiştirecekseniz, bitkinin genişleyeceğini hesaba katarak geniş kaplar seçmeli ve büyüme yönünü kontrol altında tutmalısınız.
- İklim Hassasiyeti: Bitki soğuğa dayanıklı olsa da, çok sert donlarda çiçek tomurcukları zarar görebilir. Ayrıca çok yüksek sıcaklıklar (32 °C ve üzeri) meyve tutumunu olumsuz etkileyebilir.
- Rüzgar Koruması: Genç bitkiler, özellikle tohumdan yeni çıkmış olanlar, şiddetli rüzgarlara karşı hassastır. Çoğaltma sonrası bitkiyi rüzgardan korunaklı bir yere dikmek veya yerleştirmek önemlidir.
- Su ve Işık: Meyve olgunlaşma döneminde düzenli sulama yapılması verimi artırır. Bitki kısmi gölgeye de uyum sağlayabilir ancak meyve kalitesi için ışık önemlidir.
Not: Bölgenizdeki iklim koşullarına göre en uygun dikim zamanı ve bakım teknikleri için yerel tarım müdürlüklerinden veya uzmanlardan bilgi almanız tavsiye edilir.
Öne Çıkan Ürünler
Feijoa hesaplama araçları
Feijoa fidanı hesaplama – arazime kaç feijoa fidanı sığar?
Feijoa verim hesaplama – feijoa ağaçlarımdan kaç kilo feijoa alırım?
Rakamlar resmî ve akademik kaynaklardaki ortalamalara dayanan tahmini değerlerdir. İklim, toprak, çeşit, cins ve bakıma göre gerçek sonuç farklı olabilir.
Bilmekte fayda var
- Yeni Zelanda'da olgun bir feijoa ağacından ortalama 30 kg meyve beklenir.
- Olgun bahçelerde verim hektara 15–20 ton (dekara 1,5–2 ton) olabilir; bitkiler arası 2–4 m bırakılır.
- Karadeniz ve Marmara kıyılarında iyi yetişir; –10 °C'ye kadar dayanır.
Ayrı sayfada hesaplayın: Feijoa fidanı hesaplama · Feijoa verim hesaplama
Kaynaklar
- YILLIK RAPOR (https://arastirma.tarimorman.gov.tr/yalovabahce/BelgelerArsiv/Belgeler/Yıllıklar/YILLIK_2018.pdf)
- Wikipedia – Kaymak ağacı (https://tr.wikipedia.org/wiki/Kaymak_a%C4%9Fac%C4%B1)
- Acca sellowiana (Feijoa, Guava, Guavasteen, Pineapple Guava ... (https://plants.ces.ncsu.edu/plants/acca-sellowiana/)
- Wikipedia – Feijoa (https://en.wikipedia.org/wiki/Feijoa)
Feijoa hakkında diğer yazılar
- Feijoa Bakımı ve Budama Teknikleri
- Feijoa Nasıl Dikilir? Adım Adım Dikim Rehberi
- Feijoa Fidanı Seçimi ve Çeşitleri
- Feijoa Gübreleme Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Gübrelenmeli?
- Feijoa (Kaymak Ağacı) Hasadı: Meyve Ne Zaman ve Nasıl Toplanır?
- Feijoa Hasat Sonrası: Taşıma, Saklama ve Raf Ömrünü Uzatma Yöntemleri
- Feijoa Hastalıkları: Belirtiler ve Korunma Yöntemleri
- Feijoa İçin İklim ve Toprak İstekleri
- Feijoa Yetiştiriciliğinde En Sık Yapılan 10 Hata
- Feijoa Sulama Rehberi: Ne Zaman ve Nasıl Sulama Yapılmalı?
- Feijoa (Kaymak Ağacı) Yıllık Bakım Takvimi
- Feijoa (Akçağaç Meyvesi) Verim ve Ekonomisi
- Feijoa (Kaymak Ağacı) Bahçelerinde Gençleştirme ve Yeniden Dikim Teknikleri
- Feijoa Zararlıları ve Mücadele Yolları: Bahçenizi Nasıl Korursunuz?