Çam Ağacı Hastalıkları: Belirtiler, Nedenleri ve Korunma Yolları

Çam ağaçlarında görülen hastalıkların çoğu, uygun nem koşulları, havasız kalan iç kısımlar ve zararlı böceklerin açtığı yaralarla yayılır. Bu nedenle en etkili yöntem ilaçtan ziyade doğru bahçe ve orman yönetimidir: ağaçlar arası uygun mesafe, hava sirkülasyonu sağlayan budama ve sağlıklı tohum kullanımı. Eğer kimyasal bir müdahale gerekiyorsa, mutlaka ruhsatlı ürünleri, etiketindeki doz ve zamanda kullanın ve bölgenizdeki il/ilçe tarım müdürlüğüne danışın.

1. Çam Çıralı Kanseri (Gibberella circinata)

Fotoğraf: Joseph O'Brien, USDA Forest Service, Bugwood.org · CC BY 3.0 us

Belirtiler: Bu fungal hastalık, çam dallarında, kabuklarda, yüzey köklerde ve gövdede çatlamalara neden olur. En belirgin işareti, yaralı bölgelerden yoğun reçine salgılanmasıdır. Gövde ve büyük dallarda reçine artışıyla birlikte kabuklar çatlar, soyulur ve sonunda ağaç ölebilir. Küçük dallarda enfeksiyon geriye doğru ilerleyerek kurumalara yol açar. Fidelerde ise sararma, solgunluk ve çökme (çökerten benzeri belirtiler) görülür; iğne yapraklarda ise yukarı doğru bir solgunluk gözlenir.

Nasıl yayılır? Hastalık rüzgâr ve böcekler aracılığıyla taşınan mikro sporlar ile bulaşır. Ayrıca enfekte olmuş çam tohumlarının içinde veya yüzeyinde bulunabilir; bu durum fidelerin ölmesine neden olur. Ilıman iklimlerde etmen, bulaşık ağaçlarda 1 yıldan fazla canlı kalabilir.

Korunma ve Mücadele:

• Dikim yapılacak alanlarda ve fidelerde hastalığın bulunmadığından emin olunmalıdır.
• Tohum ithalatında, tohumların bu hastalıktan ari olması şarttır.
• Hastalığın görüldüğü alanlarda vektör olarak bilinen oymacı böcek (Ips spp.), sürgün böcekleri (Pityophthorus spp.), ibre böceği (Conophthorus radiata), tahtakurdu (Ernobius punctulatus) ve tükrük böceği nimfleri (Aphrophora canadensis) gibi zararlılara karşı dikkatli olunmalı, saptanması durumunda uygun mücadele yapılmalıdır.
• Hastalık tespit edildiğinde karantina tedbirleri uygulanmalı ve resmi makamlara bildirilmelidir.

2. İğne Yaprak Hastalıkları (Needlecast Türleri)

Fotoğraf: Famartin · CC BY-SA 4.0

Çam türlerine göre farklılık gösteren çeşitli iğne yaprak hastalıkları mevcuttur:

• Cyclaneusma needlecast (Cyclaneusma minus): Mugo, Scots ve Avusturya çamlarında görülür. Eylül-Aralık veya Nisan-Haziran dönemlerinde iğne yapraklarda sararma ve koyu kahverengi bantlar oluşur. Bu bantlar çok nemli koşullarda mantar yapılarıyla dolar.
• Ploioderma needlecast (Ploioderma lethale): Mart-Mayıs döneminde iğne yapraklarda kırmızı-kahverengi lekeler oluşur. Lekelerin çevrelediği uç kısımlar ölürken, yaprak tabanları yeşil kalabilir.
• Lophodermium needlecast (Lophodermium): Alt dallardaki iğne yapraklar tamamen kahverengiye döner ve dökülür. Ölen yaprakların üzerinde siyah mantar yapıları görülebilir.

Korunma: Bu hastalıklarla mücadelede en önemli adım, ağaçlar arasında yeterli mesafe bırakarak hava sirkülasyonunu sağlamak ve ağaç çevresindeki yabancı otları temizleyerek nemi kontrol altında tutmaktır.

3. Çam Ur Hastalıkları (Gall Rusts)

Belirtiler: Farklı türlerde farklı ur (şişkinlik) oluşumları görülür:

• Çam-Çam Ur Hastalığı (Endocronartium harknessii): Dallarda birkaç inç çapa kadar ulaşabilen yuvarlak ur yapıları oluşur. Yaklaşık 15 ay sonra bu urlardan sarı sporlar saçılır.
• Çam-Meşe Ur Hastalığı (Cronartium quercuum): Çam dallarında 10 inç (yaklaşık 25 cm) çapına kadar ulaşabilen büyük urlar oluşur. Bu sporlar rüzgârla meşe ağaçlarına taşınarak onları da etkileyebilir.
• Akdeniz Çamı Kabuk Yanıklığı/Urı (Cronartium ribicola): Gövde veya dallarda şişkin kanserler oluşturur. Reçine akışı görülür ve dallar ile ağacın tamamı kuruyabilir. Bu etmen, frenk üzümü (Ribes) türleriyle döngüsünü tamamlar.

Korunma:

• Yeni fidan alırken mutlaka ur bakımından sağlıklı olduklarından emin olunmalıdır.
• Görülen urlar dikkatle incelenmeli ve budama yoluyla temizlenmelidir.
• Özellikle Cronartium ribicola riskine karşı, fidanlık yakınlarında frenk üzümü veya bektaşi üzümü gibi konukçu bitkiler bulundurulmamalıdır.

Öne Çıkan Ürünler

  Zeytin Fidanı Yeni

150,00 TL’den başlayan

Favori

  Ceviz Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Badem Fidanı Yeni

250,00 TL’den başlayan

Favori

  Üzüm Fidanı Yeni

200,00 TL

Favori

  Menengiç Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Elma Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Antep Fıstığı Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Alıç Fidanı Yeni

600,00 TL

Favori

  Nar Fidanı Yeni

250,00 TL

Favori

  İncir Fidanı Yeni

Fiyat Sorunuz

Favori

  Kayısı Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Armut Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

  Şeftali Fidanı Yeni

300,00 TL

Favori

4. Kök Çürüklüğü (Verticicladiella procera)

Belirtiler: Özellikle beyaz çam türlerinde, ağaçta büyüme geriliği ile başlar. Hastalıklı ağaçlar sararır, solgunlaşır ve ölür. Ölüm gerçekleşmeden önce, toprak seviyesinde veya birkaç santimetre üzerinde oluşan kanserli bölgeden reçine sızar. Kabuğun altındaki doku çikolata renginden siyaha döner.

Korunma: Bu hastalık genellikle çamların gelişmekte zorlandığı, besin değeri düşük ve drenajı kötü topraklarda daha sık görülür. Bu tür alanlara çam dikiminden kaçınılmalı veya toprak iyileştirmesi yapılmalıdır.