Yenidünya (Malta Eriği) Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)
Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki üretim alanları için hazırlanmış bir rehberdir. Yenidünya subtropik bir bitki olduğu için bakım işleri sahillerde (Akdeniz kıyıları) daha erken, iç bölgelerde ise iklimin ısınmasına bağlı olarak daha geç yapılır. İşlemleri yaparken bölgenizdeki hava sıcaklıklarını ve ağacın fenolojik gelişimini (çiçek, meyve, sürgün durumu) mutlaka takip edin.
Ocak – Şubat
- Kışın çok sert geçtiği bölgelerde, ağaç gövdelerini don zararlarından korumak için kâğıt veya koruyucu malzemelerle sarmak.
- Kışın ılık geçtiği bölgelerde, ağaçlar henüz uyanmadan budama hazırlıklarının yapılması.
- Eğer bahçede rüzgâr koruması eksikse, servi (andız) gibi rüzgâr kıranların kontrol edilmesi.
- Toprak analizi yapıldıysa, kış sonu için gübreleme planının netleştirilmesi.
Mart – Nisan
- Budama: Mart ayında, ağacın iç kısmında yeterli ışıklandırmayı sağlamak amacıyla kurumuş, hastalıklı, zararlanmış ve obur dalların çıkarılması.
- Aşı İşlemleri: İlkbahar sürgün göz aşısı dönemi (Mart başından Mayıs'ın 3. haftasına kadar). Bu dönemde tutma oranı oldukça yüksektir.
- Dikim: Kışı sert geçen bölgelerde yeni fidan dikimi için en uygun dönemdir.
- Hasat Başlangıcı: Türkiye'de meyveler Mart-Nisan aylarında olgunlaşmaya başlar; bu dönemde erken hasat takibi yapılmalıdır.
- Güneş Yanıklığı Kontrolü: Nisan-Mayıs aylarında görülebilecek 30°C civarındaki yüksek sıcaklıklara karşı meyvelerin güneş yanığı riski gözlenmelidir.
Mayıs – Haziran
- Hasat Devamı: Meyvelerin olgunlaşması Haziran ayına kadar devam edebilir. Hasat edilen meyvelerin klimakterik olmadığını, yani toplandıktan sonra olgunlaşmadığını unutmadan, tam kıvamında toplanması sağlanmalıdır.
- Tozlayıcı Yönetimi: Verim ve kaliteyi artırmak için tozlayıcı çeşitlerin durumu kontrol edilmelidir. Tozlayıcı kullanımı meyveyi daha iri yapar ve çekirdek sayısını azaltır.
- Nem ve Hastalık Takibi: Hava neminin %70'in üzerine çıktığı dönemlerde, kara leke hastalığı riskine karşı bitki gözlemi yapılmalıdır.
- Sulama: Meyve büyüme döneminde su ihtiyacı artacağından, toprağın nem durumu kontrol edilerek sulama yapılmalıdır.

Temmuz – Ağustos
- Sulama ve Drenaj: Sıcakların yoğun olduğu bu aylarda düzenli sulama yapılmalıdır. Eğer toprakta taban suyu yüksekse (1.5-2.0 metreden yüksek), kök çürüklüğünü önlemek için drenaj kontrolleri yapılmalıdır.
- Zararlı Kontrolü: Şiddetli rüzgârların tozlanmaya ve meyve tutumuna olumsuz etkileri takip edilmelidir.
- Yabancı Ot Mücadelesi: Ağaç çevresindeki rekabeti azaltmak için yabancı ot temizliği yapılmalıdır.
- Meyve Kalitesi: Meyve etinin kalınlığı ve kabuk yapısı (ince veya kalın kabuklu çeşitlere göre) gözlemlenmelidir.
Eylül – Ekim
- Aşı İşlemleri: Sonbahar durgun göz aşısı dönemi (Eylül sonu ile Kasım arası). Bu dönemde yapılan aşıların tutma oranı daha düşük olsa da ağaç daha kuvvetli gelişir.
- Bahçe Hazırlığı: Yeni dikim yapılacak alanlar için toprak hazırlığı ve çukur açımı yapılabilir.
- Besleme: Bir sonraki yılın gelişimi için toprak yapısına uygun organik madde takviyesi planlanmalıdır.
- Rüzgâr Koruması: Kışlık rüzgârların etkisini azaltmak için rüzgâr kıran hatlarının (servi vb.) durumu kontrol edilmelidir.
Kasım – Aralık
- Dikim: Kışın ılık geçen bölgelerde sonbahar dikimi için uygun zamandır.
- Genel Kontrol: Ağaçların herdem yeşil yapısı korunurken, kış soğuklarına karşı dayanıklılıkları (bitki -10°C'ye kadar dayanabilir ancak meyve -3°C'de zarar görür) göz önünde bulundurularak koruyucu önlemler gözden geçirilmelidir.
- Temizlik: Budama sonrası çıkan atıkların ve bahçedeki bitkisel artıkların hastalık yaymaması için temizlenmesi.
Kaynaklar
- Yeni Dünya (https://acikders.ankara.edu.tr/mod/resource/view.php?id=24731)
- Wikipedia – Loquat (https://en.wikipedia.org/wiki/Loquat)