Bitki Yetiştirme Rehberi

Fidan dikilirken 50-60 cm genişlikte ve 60 cm derinlikte çukurlar açılmalıdır. Fidanın kök kısmındaki yaralı, kurumuş veya fazla uzamış kısımlar temizlenmelidir. Dikim sırasında toprak tavında olmalı ve fidanın kök boğazı toprak seviyesinin 7-8 cm kadar üzerinde kalacak şekilde dikilmelidir. Kök boğazının toprak altında kalması, ileride çürüklüğe ve kurumaya neden olabilir. Dikimden hemen sonra sulama yapılmalı ve fidan rüzgârdan korunması için bir hereğe bağlanmalıdır.

Bahçe tesisi öncesinde mutlaka toprak analizi yaptırılmalıdır. Vişne için doğal drenajı iyi, don riskinden uzak ve kuzey rüzgârlarına kapalı yerler tercih edilmelidir. Toprak yapısına uygun anaç seçimi çok kritiktir; örneğin kurak ve kireçli topraklarda idris anacı, verimli, derin ve drenajı iyi taban arazilerinde ise yabani kiraz anacı kullanılmalıdır. Yanlış anaç seçimi ağaçların ölümüne yol açabilir.

Dikim aralıkları toprak durumuna, anaca ve sulama imkânlarına göre değişir. Genel olarak; yabani kiraz üzerine aşılılarda 8x8, 8x6 veya 7x7 m; idris anacında 6x6 veya 5x6 m; Stockton Morello klon anacında 3x4 m'ye kadar düşebilir. Vişne çöğürü üzerine aşılılarda ise 4x4 veya 3x4 m aralıklar uygundur. Bodur anaçlarda ise 2.5x5 m gibi daha dar mesafeler kullanılabilir.

Vişnenin kullanım amacına göre çeşit seçilmelidir. Eğer meyve suyu ve konserve sanayinde kullanılacaksa, koyu renkli Morello grubu çeşitler tercih edilmelidir. Kütahya, Katırlı ve Macar yerli vişne çeşitleri bu amaç için oldukça uygundur. Ayrıca meyve tutumunu artırmak için birbirini dölleyebilecek, çiçek açma zamanları uyuşan farklı çeşitlerin kullanılması faydalıdır.

İlk kuruluş döneminde dekara 2-3 ton yanmış çiftlik gübresi verilmesi ve bunun iki yılda bir tekrarlanması ağaç gelişimi için yararlıdır. Besin maddesi fakir topraklarda, fidan çukuru doldurulurken çıkarılan toprağa 1/3 oranında olgunlaşmış, yanmış koyun veya keçi gübresi karıştırılmalıdır. Verim çağındaki ağaçlarda ise toprak ve yaprak analizine göre inorganik gübreleme yapılmalıdır. Dikimden sonraki ilk yıllarda çok kuvvetli gübrelemeden kaçınılmalıdır; çünkü bu durum aşırı sürgün gelişimine ve meyve tutumunun gecikmesine neden olabilir.

Azot, sürgün büyümesini teşvik eder ve verimi artırır; ancak aşırı kullanımı yapraktaki fosfor ve potasyumu azaltabilir. Fosfor, özellikle genç ağaçlarda kök oluşumu için gereklidir ve aralık-ocak aylarında verilmelidir. Toprak tipine göre dekara 30-40 kg süper fosfat veya her ton meyve için 3 kg saf fosfor önerilir. Potasyum ise vişne için çok önemlidir. Gübreleme miktarları ve zamanı için mutlaka güncel toprak analiz sonuçlarına göre hareket edilmelidir.

Vişne ağaçları genellikle daha yayvan bir taç yapısına sahiptir ve modifiye lider (değişik doruk dallı) sistemle budanır. Genç ağaçlarda dalların yukarı yönlü gelişimi kontrol edilmelidir. Ağaçlar çiçeğe yatıncaya kadar çok az budanmalı, ömür boyu ise hafif budama işlemleri uygulanmalıdır. Budama sırasında çatal dalların yarılmaya karşı hassas olduğu unutulmamalıdır.

Sulama ihtiyacı bölgedeki yıllık yağış miktarına bağlıdır. Yıllık yağışın 600 mm ve üzerinde olduğu yerlerde sulamaya gerek olmayabilir; ancak yağış 400 mm'nin altına düştüğünde, bitkinin gelişimi için yılda 2-3 kez sulama yapılması yararlı olacaktır. Dikim sırasında toprağın mutlaka tavında olması gerektiğini unutmayın.

Kimyasal mücadele, çiçeklerin tek tük açmaya başladığı dönemde başlatılmalıdır. İkinci ilaçlama ise çiçeklerin tamamı açtığında gerçekleştirilir. Özellikle monilya hastalığı gibi zararlılara karşı mücadelede, ruhsatlı ürünler ve etiket dozları kullanılmalıdır. Detaylı uygulama için bölgenizdeki tarım müdürlüğüne danışın.

Kapama kiraz/vişne bahçesi kurarken kullanılacak fidanların mutlaka sağlıklı, ismine doğru, aşılı ve bir yaşlı olması gerekir. Fidanların çapının 1.5-2 cm, boyunun ise 150-200 cm civarında ve kuvvetli olması tercih edilmelidir.

Verim çağındaki bahçelerde, alınan her ton meyve için 14 kg amonyum sülfat verilmesi uygun görülmektedir. Süzek (geçirgen) topraklarda bu gübrenin 3/2'si bitki büyüme (vejetasyon) döneminden önce, kalan kısmı ise meyve tutum zamanı ile hasattan sonra verilmelidir.

Bahçe kurulacak arazi daha önce çok yıllık bitkiler için kullanıldıysa, eski kök ve bitki parçaları temizlenmelidir. Arazi düzlenmeli, gerekirse drenaj önlemleri alınmalıdır. Dikimden önceki yaz ve sonbahar aylarında toprak derin sürülmeli, eksik besinler için temel gübreleme yapılmalı ve gübrelerin toprağa gömülmesi için toprak tekrar işlenmelidir.