Bitki Yetiştirme Rehberi

Trabzon Hurması Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)

Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki Trabzon hurması bahçeleri için hazırlanmış bir rehberdir. İklim şartlarına göre işlerin zamanlaması değişebilir; sahil şeridinde (Akdeniz, Ege) süreçler daha erken başlarken, iç kesimlerde daha geç tamamlanır. Uygulamalarınızı mutlaka yaprak ve toprak analiz sonuçlarınıza göre şekillendirin.

Ocak – Şubat

• Budama: Fidanın ilk üç yılında şekil budaması yapılır. Olgun ağaçlarda ise sadece hastalıklı, kurumuş veya zarar görmüş dalların temizlenmesi gerekir.
• Şekil Verme: Eğer genç bir fidan diktiyseniz, gövde üzerinde 3–5 ana dalın gelişmesini sağlamak için gerekli düzenlemeler bu dönemde yapılabilir.
• Toprak Hazırlığı: Bahçede yapılacak toprak işleme faaliyetleri (örtüsüz veya örtülü) bu dönemde planlanabilir.
• Kış Bakımı: Ağaçların kış soğuklarına karşı durumunun kontrol edilmesi.

Mart – Nisan

• Gübreleme: Erken ilkbahar döneminde azotlu gübrelemenin ilk aşaması (azotun 1/3'ü) yapılmalıdır.
• Toprak ve Yaprak Analizi: Dengeli gübreleme için her yıl toprak, üç yılda bir ise yaprak analizi yaptırılmalıdır.
• Dikim: Yeni fidan dikimi için uygun dönemdir. Fidan dikilirken köklerin poşette kalmamasına ve toprağa iyi yerleşmesine dikkat edilmelidir.
• Yabancı Ot Kontrolü: Ağaç diplerindeki yabancı otların temizlenmesi veya örtülü tarım yapılıyorsa ot kontrolünün sağlanması.

Mayıs – Haziran

• Azot Uygulaması: Azotlu gübrelemenin ikinci aşaması (azotun 1/dan 1/3'ü) bu aylarda yapılmalıdır. Dikkat: Aşırı azot kullanımı çiçek ve meyve dökümüne neden olabilir.
• Budama ve Şekillendirme: Genç fidanlarda 10 cm aralıklarla 3–5 ana dal seçilerek gelişimi sağlanmalıdır. Ana dalların gövde ile yaptığı açının 45°–60° olması hedeflenmelidir.
• Sulama: Meyve tutumu ve büyüme döneminde, özellikle yağışın yetersiz olduğu durumlarda düzenli sulama yapılmalıdır.
• Azot Uygulaması: Azotun son 1/3'lük kısmı Haziran ayında verilmelidir.

Temmuz – Ağustos

• Sulama Yönetimi: Yaz sıcaklarında meyve iriliğini artırmak ve meyve dökümünü (susuzluk kaynaklı) önlemek için sulama ihmal edilmemelidir.
• Zararlı Takibi: Unlu bit, trips veya Akdeniz meyve sineği gibi zararlıların ağaç üzerindeki etkileri kontrol edilmelidir.
• Meyve Kontrolü: Potasyum eksikliğine bağlı olarak meyvelerde çatlama veya yaprak uçlarında yanmalar olup olmadığı gözlemlenmelidir.
• Toprak İşleme: Hava neminin az olduğu yerlerde örtülü toprak işleme tercih edilebilir.

Eylül – Ekim

• Hasat (Fuyu Çeşidi): 'Fuyu' gibi tatlı çeşitlerde meyveler yeşilden turuncuya döndüğünde hasat başlar (Ekim ortası - Kasım ortası).
• Hasat (Hachiya Çeşidi): 'Hachiya' gibi kekre (astringent) çeşitlerde meyveler turuncuya döndüğünde ve yumuşamaya başladığında hasat edilir (Ekim - Ocak arası).
• Hasat Tekniği: Meyveyi sapından temiz bir makasla, çanak yaprağı (kaliks) zarar vermeden keserek toplayın; bu, meyvenin çürümesini önler.
• Meyve Dökümü Kontrolü: Aşırı meyve tutumu veya besin eksikliği (potasyum, mangan) kaynaklı dökümler takip edilmelidir.

Kasım – Aralık

• Gübreleme (Fosfor ve Potasyum): Fosforlu gübreler, kök gelişimi ve çiçeklenme için Kasım-Aralık aylarında çiftlik gübresi ile birlikte verilmelidir. Potasyumlu gübreler de meyve kalitesi ve iriliği için bu dönemde fosforla birlikte verilebilir.
• Çiftlik Gübresi: 3 yılda bir dekara 3–4 ton çiftlik toprağı gübresi karıştırılmalıdır.
• Kış Hazırlığı: Ağaçların kışa girmeden önce ihtiyaç duyduğu besin elementlerinin tamamlandığından emin olunmalıdır.
• Temizlik: Hasat sonrası ağaç altındaki artıkların temizlenmesi, hastalıkların (antraknoz, kök kanseri vb.) yayılmasını önlemek açısından önemlidir.