Kamkat (Kumkuat) Hakkında Genel Bilgi ve Yetiştiricilik
Kamkat (Fortunella veya Citrus japonica), Turunçgiller ailesinin en küçük üyelerinden biri olan, çalı formunda, çok özel bir meyve ağacıdır. Halk arasında kumkuat veya komkuat isimleriyle de tanınan bu bitki, rengiyle portala, yapısı ve şekliyle limona benzer. Meyvesinin kendine has, bergamotu andıran kokusu cilde temas ettiğinde bile uzun süre kalıcıdır. "Altın portakal" olarak da anılan bu bitki, hem süs bitkisi olarak balkonlarda hem de meyvesi için bahçelerde yetiştirilebilir.

Kamkatın kökeni ve tarihçesi nedir?
Kamkatın doğal yayılış alanı Doğu Asya ve Çin bölgeleridir. Batı dünyasının bu bitkiyle tanışması, 19. yüzyılda Çin'de yaşayan İskoç bahçecilik uzmanı Robert Fortune sayesinde olmuştur. Bitkinin bilimsel adı olan Fortunella, bu önemli botanikçinin onurlandırılması amacıyla verilmiştir. Günümüzde ise saksıda, seralarda ve bahçelerde yaygın olarak kültüre alınmıştır.
Dünyada ve Türkiye'de nerede yetişir?
Kamkat, iklim koşullarına bağlı olarak dünyanın farklı noktalarında yetiştirilmektedir:
- Dünya genelinde: Çin, Japonya ve Amerika en yaygın yetiştirilen bölgelerdir. Ayrıca Porto Riko, Guatemala, Kolombiya, Brezilya gibi ülkelerde de görülür. Güney Hindistan'da ise yalnızca deniz seviyesinden yüksek yerlerde yetişebilir.
- Türkiye'de: Kamkat, soğuğa karşı oldukça dayanıklı bir turunçgildir. Türkiye'de özellikle saksıda, balkonlarda ve uygun iklim koşullarına sahip seralarda süs bitkisi veya meyve amaçlı yetiştiriciliği yapılmaktadır.
Kamkat meyvesi nasıl tüketilir ve besin değeri nedir?
Kamkatı diğer turunçgillerden ayıran en büyük özellik, kabuğunun tatlı, iç kısmının ise hafif asidik olmasıdır. Bu nedenle meyvesi kabuğuyla birlikte çiğ olarak tüketilebilir. Ayrıca kullanım alanları oldukça geniştir:
- Mutfakta: Reçel, marmelat, meyve suyu, şekerleme, kek ve pasta yapımında kullanılır.
- Besin Değeri: C vitamini açısından oldukça zengindir; 100 gramında 43,9 miligram C vitamini bulunur. Ayrıca 100 gramında 71 kilokalori enerji ve 1,88 gram protein içerir.
Kamkat yetiştirirken bilinmesi gereken üç temel özellik
- Kabuğu yenilebilir: Diğer turunçgillerin aksine, kamkatın kabuğu tatlı bir yapıya sahiptir. Meyveyi bütün olarak yemek, bu bitkinin en karakteristik özelliğindeki en büyük avantajdır.
- Soğuğa dayanıklılık: Kamkat, turunçgiller ailesinin oldukça dayanıklı üyelerinden biridir. Bu özelliği sayesinde diğer narin turunçgillere göre daha dirençli bir yapı sergiler.
- Süs bitkisi potansiyeli: Parlak, koyu yeşil yaprakları ve beyaz çiçekleri sayesinde sadece meyvesi için değil, çevre düzenlemesi ve balkon süslemesi için de mükemmel bir tercihtir.
Kaynaklar
- Wikipedia – Kamkat (https://tr.wikipedia.org/wiki/Kamkat)
- Wikipedia – Kumquat (https://en.wikipedia.org/wiki/Kumquat)
- Türk Fidan Sertifikasyon Sistemi; Değerlendirmeler ve Öneriler, 3(2) (https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1266298)