Bitki Yetiştirme Rehberi

Ceviz Yıllık Bakım Takvimi (Ay Ay)

Aşağıdaki takvim Türkiye genelindeki ceviz yetiştiricileri için hazırlanmış bir rehberdir. İklim şartlarına göre işlerin zamanlaması değişebilir; sahil kesimlerinde süreçler daha erken başlarken, iç bölgelerde (karasal iklim) daha geç gerçekleşir. Uygulamalarınızı mutlaka bölgenizdeki iklim verilerine ve ağacın fenolojik durumuna göre ayarlayın.

Ocak – Şubat

• Ağaçlar dinlenme dönemindeyken, yapraklar döküldükten sonra budama işlemlerinin yapılması.
• Gelecekteki kereste ihtiyacı düşünülerek, fidan gövdelerinin toprak yüzeyinden yaklaşık 1-1,5 m yukarıdan kesilerek taçlandırma budamasının yapılması.
• Budama sırasında kullanılan makas ve ekipmanların dezenfekte edilmesi (hastalık yayılımını önlemek için).
• Eğer bahçede aşısız (yabani) ağaçlar varsa, bu dönemde yerinde aşılama yönteminin değerlendirilmesi.

Mart – Nisan

• Toprak analizi sonuçlarına göre gübreleme planının yapılması; dikim öncesi çukurlara uygulanacak yanmış ahır gübresi ve kompoze gübre miktarının belirlenmesi.
• Toprak tavındayken (çamur, don veya sert rüzgar yokken) yeni fidan dikimi veya dikilmiş fidanların bakımı.
• Dikim sırasında aşının toprak üstünde kalmasına ve köklerin zarar görmemesine azami dikkat edilmesi.
• Bölgenizdeki ilkbahar geç donları riskine karşı, geç çiçeklenen çeşitlerin tercih edilmesi veya önlem alınması.
• Yeni dikilen fidanlarda can suyunun (en az 30 litre) verilmesi ve toprağın çatlamasını önlemek için sulamanın kontrolü.

Mayıs – Haziran

• Aşırı sıcakların ve güneşin etkili olduğu dönemde, ağaçları güneş yanıklığı riskine karşı korumak için kaolin uygulaması yapılması (Genellikle 21 Haziran öncesi bir hafta).
• Yazın sıcak ve kurak geçeceği bölgelerde, su kaybını önlemek amacıyla ağaç diplerine yabancı ot veya hububat saplarıyla malçlama yapılması.
• Ağaçların tozlaşma biyolojisinin (protandry, protogyny veya homogamy durumları) takip edilmesi; tozlayıcı çeşitlerin ana çeşide uygun mesafede (en fazla 50-70 m) olduğundan emin olunması.
• Gerekli görüldüğünde, aşırı sıcaklarda ağaçların su ihtiyacını karşılamak için sulama programının düzenlenmesi.

Temmuz – Ağustos

• Sıcak ve kurak dönemde düzenli sulama; özellikle su kaynağı az olan yerlerde su kaybını minimize edecek önlemlerin alınması.
• Ağaçların +38 °C üzerindeki aşırı sıcaklardan zarar görmemesi için gölge veya koruyucu önlemlerin gözden geçirilmesi.
• Yabancı ot mücadelesinin yapılması; aşırı otlanmanın su ve besin rekabetine yol açmasının engellenmesi.
• Ağaçların gelişimini izleyerek, meyve iç doluluk oranının ve kabuk yapısının kontrol edilmesi.

Eylül – Ekim

• Hasat dönemine hazırlık; meyvelerin kabuklu formda verim değerlerine (ağaç başına 33-37 kg arası hedeflenen) ulaşması için bakımın sürdürülmesi.
• Sonbahar erken donlarına karşı hassas olan çeşitlerde, ağaçların korunması için gerekli önlemlerin planlanması.
• Bir sonraki yılın ara ziraatı (şeftali, sebze vb.) için sıralar arasının temizlenmesi ve hazırlanması.
• Toprak hazırlığı; gelecek yıl yapılacak dikimler için çukur açma ve alt toprak/üst toprak ayrımı işlemlerinin yapılması.

Kasım – Aralık

• Hasadın tamamlanması ve ağaçların kış dinlenme dönemine girmesinin takibi.
• Kışlık soğuklama ihtiyacının (400-1800 saat arası, +7.2 °C ve altı) karşılanması için ağaçların uygun ekolojide olduğunun teyidi.
• Ağaçların aşırı soğuklara (-25 °C'ye kadar dayanıklı olsa da) karşı korunması için rüzgar perdesi (selvi, sedir vb.) kontrolü.
• Gelecek yılın gübreleme ve budama programı için toprak ve yaprak analizlerinin planlanması.