Bitki Yetiştirme Rehberi

Ceviz ağaçlarında meyve verme süresi kullanılan fidanın aşılı ya da aşısız olmasına göre değişir. Aşısız (yabani) cevizler yaklaşık 7-10 yaşlarında meyve vermeye başlarken, aşılı fidanlarla kurulan bahçelerde bu süre 4 yaşından itibaren başlar. Verim, ağacın yaşına göre artış gösterir; örneğin 5 yaşındaki bir ağaç 3-4 kg, 12 yaşındaki bir ağaç 20-30 kg, 20 yaşındaki bir ağaç ise 80-120 kg arasında meyve verebilir.

Ceviz ağacı dinlenme dönemindeyken -25 °C'ye kadar soğuğa dayanıklılık gösterebilir. Ancak ağacın en hassas olduğu dönemler sonbahardaki erken donlar ve özellikle ilkbahardaki geç donlardır. Bu nedenle, bölgenin iklim şartları ve don riskleri göz önünde bulundurularak çeşit seçimi yapılmalıdır.

Ceviz ağacı aşırı sıcaklardan çok fazla etkilenmez, +38 °C sıcaklıklara kadar zarar görmeden durabilir. Ancak aşırı sıcaklarda güneş yanıklığı riskine karşı önlem alınmalıdır. Ayrıca ağacın sağlıklı gelişimi ve çiçek gözlerinin dinlenmesi için 40 muhtaç olduğu soğuklama süresi (7.2 °C ve altında geçen saatler) önemlidir; bu süre genellikle 400-1800 saat arasında değişmektedir.

Ceviz ağacı toprak seçiciliği çok yüksek olmasa da en iyi gelişimi süzek, gevşek, çakıllı veya alüvyonlu topraklarda gösterir. Taban suyu seviyesinin 2.5-3.0 metreden daha yukarıda olmaması ve toprağın fazla su tutmaması gerekir. Toprak pH değeri 6,5-7,5 aralığında olmalıdır. Ayrıca topraktaki aktif kirecin %5-7 seviyelerini aşması demir klorozuna (demir eksikliğine) neden olabilir.

Dikim aralıkları, seçilen çeşitlerin gelişim kuvvetine, sulama imkanlarına ve arazinin eğimine göre belirlenmelidir. Yaygın olarak kullanılan 10mX10m veya 8mx10m gibi mesafeler tercih edilebilir. Dekara 10 fidan dikildiğinde, ağaçlar verim çağına geldiğinde dekardan 1-1,5 ton ürün alınması beklenir.

Ceviz rüzgarla tozlanan bir bitki olduğu için bahçe kurulumunda tozlayıcı çeşit bulundurulmalıdır. Tozlayıcı çeşit miktarı, ana çeşidin yaklaşık %5'i kadar olmalıdır (Örneğin 100 ağaçlık bir bahçede 5 ağaç tozlayıcı olmalıdır). Bahçenin en az iki farklı çeşitten kurulması döllenme başarısı için kritiktir.

Fidanlar dikilirken köklerin zarar görmemesine çok dikkat edilmelidir; mümkünse kazık ve yaralı kökler sağlam yerlerinden kesilmelidir. Dikim sırasında aşı noktasının toprak üstünde kalmasına özen gösterilmelidir. Çukurlar toprakla doldurulduktan sonra mutlaka can suyu (en az 30 litre) verilmelidir. Ayrıca fidanlar, bölgedeki hakim rüzgarlara karşı herek yardımıyla desteklenmelidir.

Yaz sıcaklarının yoğun olduğu dönemlerde ağaçları güneş yanıklığı riskine karşı korumak için kaolin uygulaması yapılabilir. Bu uygulama genellikle Haziran ayı içerisindeki gün dönümü olan 21 Haziran tarihinden bir hafta öncesine denk gelecek şekilde planlanmalıdır.

Dikimden önce çukurlar hazırlanırken üst toprak ve alt toprak ayrı yığılmalıdır. Dikimden önce çukurun dibine 2 kürek yanmış ahır gübresi ve 100 gr kompoze gübre eklenip toprakla karıştırılmalıdır. Ancak dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, ahır gübresinin doğrudan fidan köklerine temas ettirilmemesidir.

Ceviz bahçesi ekonomik verim çağına ulaşana kadar geçen sürede ara ziraat yapılabilir. Eğer ara ziraat düşünülüyorsa, ağaç sıralarının arasına şeftali veya çeşitli sebzeler dikilerek arazi değerlendirilebilir.

Fidan dikiminden sonra, ilerideki kereste ihtiyacı da göz önünde bulundurularak, fidan gövdeleri toprak yüzeyinden yaklaşık 1-1,5 metre yukarıdan kesilmeli ve taçlandırma budaması yapılmalıdır. Budama ve gübreleme işlemleri konusunda düzenli takip şarttır.