Bitki Yetiştirme Rehberi

Kışları çok sert geçmeyen bölgelerde sonbahar sonu ve kış ayları dikim için uygundur; özellikle kasım ayı sonbahar dikimi için en ideal zamandır. Ancak kışın şiddetli don olaylarının görüldüğü bölgelerde, bitkiyi korumak adına erken ilkbahar dikimi daha güvenli bir seçenektir.

Ahududu genellikle soğuk ve ılıman iklim bitkisidir. Bol güneş alan, rüzgârdan korunaklı ve yeterli toprak nemine sahip yerleri sever. Kışın −20 °C ile −25 °C gibi çok düşük sıcaklıklara dayanıklıdır; ancak kışları çok ılık, yazları ise aşırı sıcak ve kurak olan bölgelerde yetiştirilmesi zordur.

Başarılı bir üretim için toprak organik maddelerce zengin, derin, geçirgen ve su tutma kapasitesi yüksek olmalıdır. Toprak yapısı hafif veya orta bünyeli, hafif asitli veya nötr (pH 6–7) olmalıdır. Toprak derinliğinin en az 1 metre olması istenir. Fazla kireçli ve tuzlu topraklar bu bitki için uygun değildir.

Dikim mesafeleri çeşitlerin büyüme gücüne ve terbiye şekline göre değişir. Genel bir kural olarak 1,5 x 0,5 metre aralıklar yeterli olabilir. Çit sistemi uygulanan bahçelerde ise sıra arası 2,1–2,7 metre, sıra üzeri ise 0,6–1,2 metre aralıklar tercih edilebilir. Eğer traktörle işleme yapılacaksa bu mesafeler 3 metreye kadar çıkarılabilir.

Dikim yapılacak yerin drenajı iyi olmalıdır; suyun birikmemesi için çevreden daha yüksek (yüksek yastık şeklinde) yerler seçilmelidir. Ayrıca, daha önce şeftali, elma, üzüm gibi meyvelerin veya domates, patates, biber gibi solanaceae familyasına ait ürünlerin yetiştirildiği yerlerden kaçınılmalıdır. Bu tür alanlarda kök kanseri veya Verticillium solgunluğu riski yüksektir.

Budama, bitkinin türüne göre değişir. Dikim budamasında fidanlar 20–30 cm boyunda kesilir ve ilkbaharda 2–4 adet kuvvetli sürgün bırakılır. Kış budamasında ise meyve veren iki yıllık çubuklar temizlenir, kökten gelen yeni sürgünlerden en kuvvetli 3–4 tanesi bırakılır. Devamlı meyve veren çeşitlerde ise kışa doğru tüm toprak üstü kısımlar kesilerek uzaklaştırılır.

Evet, yazın tepe alma işlemi yapılabilir ve fazla dallar ayıklanabilir. Ancak çok sıcak günlerde tepe alma işlemi yapmaktan kaçınılmalıdır; bu durum bitkiye zarar verebilir.

Özellikle organik tarım yapılacak alanlarda ayrık otu gibi çok yıllık yabani otlar dikim öncesinde mutlaka kontrol altına alınmalıdır. Bu tür otlar yoğun olduğunda temizlenmesi oldukça güçtür. Ayrıca, yakınlardaki yabani böğürtlenler hastalık ve zararlı kaynağı olabileceği için mutlaka imha edilmeli ve bahçe bu yabani bitkilerden en az 100–120 metre uzakta kurulmalıdır.

Phytophthora kök çürüklüğüne neden olabilir. Bu riski azaltmak için dikim yerlerinin yüksek yastık olarak hazırlanması ve toprağın kalsiyum sülfat ile takviye edilmesi faydalıdır. Ancak dikkat edilmelidir ki; malçlama uygulamaları, özellikle ağır topraklarda bu hastalığın riskini artırabilir.

Ahududu; tohum, kök sürgünleri, uç daldırma, yaprak-göz çelikleri, kök çelikleri ve doku kültürü yöntemleriyle çoğaltılabilir. Uygulamada en pratik yöntemlerden biri uç daldırma yöntemidir.

Fidanların mutlaka sertifikalı ve sağlıklı olması gerekir. Bakım işlemleri (sulama, budama, gübreleme) zamanında yapılmalıdır. Hastalık riski görüldüğünde budama artıkları bahçeden uzaklaştırılıp yok edilmelidir. Zararlı ve hastalıklarla mücadelede ruhsatlı ürünler kullanılmalı, dozaj için mutlaka tarım müdürlüklerine danışılmalıdır.

Ahududu sürekli toprak nemi ister. Özellikle bahçe kurulumunun ilk aşamalarında, bitkinin büyüme dönemlerinde toprağın nemli tutulması kritiktir. Sulama sistemi, su kaynaklarına yakınlık ve toprak yapısına göre belirlenmelidir.